Kopalnia Soli Wieliczka
Wieliczka to jeden z głównych punktów w każdym programie zwiedzania Polski, już w 1978 roku wpisana na pierwszą Światową Listę Dziedzictwa Kulturowego UNESCO (i to w pierwszej ogłoszonej dwunastce), zaś w 1994 roku uznana przez Prezydenta RP za Pomnik Historii Narodowej. Królewska żupa stała się atrakcją turystyczną o światowej sławie jeszcze w XIX wieku. Do dziś z upodobaniem cytuje się tutaj stary angielski przewodnik, który po opisie Wieliczki dodaje, iż niedaleko kopalni leży Kraków, dawne miasto koronacyjne królów polskich.
Jest wiele powodów dla tej niezwykłej popularności. To odwieczna, bardzo stara kopalnia soli, czynna już w czasach Chrobrego. Jak podkreśla się - jedyny obiekt górniczy na świecie, eksploatowany nieprzerwanie od średniowiecza do dziś. Imponująco rozbudowana przez stulecia stanowi dziś bezcenny zabytek techniki, bogaty w oryginalne urządzenia i sprzęt. Ma 327 m głębokości, dziewięć poziomów, trzy tysiące komór, 300 km chodnika - zwiedzać można ledwie 1% całości, a niedostępne są takie cuda jak choćby słynne Groty Kryształowe, z kryształami dochodzącymi do 40 cm, unikatowe w skali świata.
Kopalnia soli to także zadziwiający pomnik kultury - dziewięć stuleci zmagań z żywiołami, ciemnością, perspektywą uwięzienia czy śmierci oddziaływało na postawy i emocje, czego pamiątką są wspaniałe kaplice, dziesiątki rzeźb i płaskorzeźb solnych.
To wreszcie miejsce, w którym leczy się chorych. Już w 1826 roku, gdy okazało się, że pobyt pod ziemią oddziałuje dobroczynnie na osoby cierpiące na schorzenia dróg oddechowych i alergie, uruchomiono leczenie kąpielami solankowymi. W dziewiętnastowiecznych ogłoszeniach reklamowano Wieliczkę jako zakład kąpielowy leczący aż 36 jednostek chorobowych od kataru po niepłodność i od histerii po osłabienia ze zbytkowania w miłości. Także dziś, czynny od 1958 roku Podziemny Ośrodek Reha-bilitacyjno-Leczniczy (w komorze Jezioro Wessel), cieszy się wielkim wzięciem wśród potrzebujących.